1. Εισαγωγή
Αφού ανακοινωθούν οι βαθμοί των Πανελλήνιων εξετάσεων συχνά οι υποψήφιοι ακούν την ερώτηση: πόσα μόρια έχεις πιάσει; Κάποιος που ρωτά κάτι τέτοιο αγνοεί προφανώς το σύστημα υπολογισμού των μορίων: για κάθε σχολή που υπάρχει στο Μηχανογραφικό, τα μόρια του υποψήφιου υπολογίζονται διαφορετικά. Αντίθετα, δεν μεταβάλλεται ανά σχολή ο Μέσος Όρος της βαθμολογίας του υποψήφιου.
Για παράδειγμα έστω υποψήφιος του 4ου πεδίου (Επιστήμες Οικονομίας και Πληροφορικής) με τους εξής βαθμούς:
| Γλώσσα | Μαθηματικά | Πληροφορική | Οικονομία |
|---|---|---|---|
| 15,5 | 14,5 | 19,6 | 19,9 |
Ο υποψήφιος έχει μέσο όρο βαθμολογίας 17,375 και, ανάλογα με τη σχολή, από 16800 μέχρι 17865 μόρια, δηλαδή εύρος μεταξύ ελάχιστων και μέγιστων μορίων πάνω από 1000! Σημαντικές διαφορές έχουμε ακόμα και σε ομοειδείς σχολές. Για παράδειγμα, με αυτή τη βαθμολογία το 2024 ο υποψήφιος θα περνούσε άνετα στην Πληροφορική του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (βάση 2024: 17220, μόρια υποψήφιου: 17310), αλλά οριακά δεν θα μπορούσε να μπει στην Πληροφορική ΕΚΠΑ η οποία έχει μικρότερη βάση σε μόρια (βάση 2024: 17075, μόρια υποψήφιου: 17055)
Στον παρόν άρθρο εξηγούμε όλα όσα πρέπει να ξέρει κάθε υποψήφιος κατηγορίας Γενικού Λυκείου (ΓΕΛ) για το πώς υπολογίζονται ο μέσος όρος και τα μόριά του και το πώς χρησιμοποιούνται για να οριστεί σε ποια σχολή περνάει, ανάλογα με το τι έχει δηλώσει στο Μηχανογραφικό.
Σημειώνεται ότι οι υποψήφιοι μπορούν να υπολογίζουν με αξιοπιστία τα μόριά τους στο online εργαλείο Υπολογισμός Μορίων στο panellinies.edu.gr
2. Μέσος Όρος και Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ)
Ο Μέσος Όρος είναι ο ίδιος για έναν υποψήφιο για όλες τις σχολές και έχει καθοριστικό ρόλο στο Μηχανογραφικό. Ένας υποψήφιος μπορεί να μπει σε μια σχολή μόνο αν ο μέσος όρος του είναι μεγαλύτερος ή ίσος με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) της. Η ΕΒΕ ορίζεται ξεχωριστά σε κάθε σχολή. Ένας υποψήφιος με μικρότερο μέσο όρο από την ΕΒΕ μια σχολής αποκλείεται αυτομάτως από τη διαδικασία επιλογής για τη συγκεκριμένη σχολή, ανεξαρτήτως του συνόλου των μορίων που έχει συγκεντρώσει.
Ο Μέσος Όρος είναι ο απλός αριθμητικός μέσος των γραπτών βαθμών που επιτεύχθηκαν στα τέσσερα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα της Ομάδας Προσανατολισμού.
Έστω υποψήφιος του 3ου πεδίου (Επιστήμες Υγείας) με τους εξής βαθμούς:
| Γλώσσα | Βιολογία | Φυσική | Χημεία |
|---|---|---|---|
| 14,1 | 15,2 | 16,9 | 17,5 |
Ο μέσος όρος του υποψήφιου είναι (14,1 + 15,2 + 16,9 + 17,5) / 4 = 15,925
3. Υπολογισμός Μορίων ανά Επιστημονικό Πεδίο
Τα μόρια εισαγωγής αποτελούν το κύριο κριτήριο κατάταξης των υποψηφίων που πληρούν την προϋπόθεση της Ε.Β.Ε. Ο υπολογισμός τους γίνεται πολλαπλασιάζοντας τον γραπτό βαθμό κάθε μαθήματος (στην κλίμακα 1-20) με τον αντίστοιχο Συντελεστή Βαρύτητας του μαθήματος και στη συνέχεια πολλαπλασιάζοντας το τελικό
αποτέλεσμα με 1000.
Παράδειγμα υπολογισμού μορίων για Σχολή χωρίς Ειδικά Μαθήματα
Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται οι συντελεστές βαρύτητας to 2025 για το τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ το 2025 και Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Παρατηρούμε σημαντικές διαφορές στα 3 από τα 4 μαθήματα:
| Τμήμα/Σχολή | Γλώσσα | Αρχαία | Ιστορία | Λατινικά |
|---|---|---|---|---|
| Ψυχολογίας ΑΠΘ | 35% | 25% | 20% | 20% |
| Ψυχολογίας Παντείου | 30% | 20% | 30% | 20% |
Έστω υποψήφιος του 1ου πεδίου (Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Επιστήμες) με τους εξής βαθμούς:
| Γλώσσα | Αρχαία | Ιστορία | Λατινικά |
|---|---|---|---|
| 15,1 | 17,2 | 18,9 | 19,6 |
Ο μέσος όρος του είναι (15,1 + 17,2 + 18,9 + 19.6) / 4 = 17,70
Για το Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ τα μόριά του είναι:
(15,1 x 0,35 + 17,2 x 0,25 + 18,9 x 0,2 + 19,6 x 0,2) x 1000 = 17285 μόρια
Για το Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου τα μόριά του είναι:
(15,1 x 0,3 + 17,2 x 0,2 + 18,9 x 0,3 + 19,6 x 0,2) x 1000 = 17560 μόρια
Αν θεωρήσουμε το 2024, τα δύο αυτά τμήματα έχουν βάσεις πολύ κοντινές αριθμητικά: 17340 μόρια το Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ και 17290 μόρια το Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου. Παρόλα αυτά, ο υποψήφιος θα έμπαινε άνετα στο Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου (+270 μόρια διαφορά) και δεν θα μπορούσε να μπει στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ (-55 μόρια διαφορά).
Γιατί οι σχολές επιλέγουν διαφορετικούς συντελεστές;
Οι επιλογές των συντελεστών βαρύτητας ανά σχολή εκφράζουν σε πολλές περιπτώσεις τη συνάφεια ενός μαθήματος που εξετάζεται στις Πανελλήνιες με το επιστημονικό αντικείμενο της σχολής. Για παράδειγμα, στο 2ο πεδίο οι σχολές Ηλεκτρολόγων Μηχανικών θα έχουν μεγαλύτερους συντελεστές στα Μαθηματικά και τη Φυσική από ό,τι στη Χημεία. Το αντίστροφο συμβαίνει στις σχολές Χημικών Μηχανικών. Επίσης, οι σχολές Πληροφορικής του 4ου πεδίου έχουν μεγαλύτερους συντελεστές στην Πληροφορική από ό,τι στην Οικονομία με το αντίστροφο να ισχύει στις Οικονομικές σχολές.
Δεν είναι όμως μόνο η συνάφεια που επηρεάζει τους συντελεστές βαρύτητας. Συνήθως οι πιο περιζήτητες και δύσκολες σχολές έχουν μεγάλους συντελεστές βαρύτητας στα πιο δύσκολα μαθήματα, για παράδειγμα στα Αρχαία για το 1ο πεδίο, στα Μαθηματικά και η Φυσική για το 2ο πεδίο, στη Φυσική για το 3ο πεδίο και στα Μαθηματικά για το 4ο πεδίο. Αυτό επιτρέπει στις σχολές να δέχονται κατά προτίμηση υποψηφίους που έχουν πολύ καλές επιδόσεις στα πιο απαιτητικά μαθήματα, καθώς ενδεχομένως θεωρούν ότι οι υποψήφιοι αυτοί θα είναι πιο έτοιμοι ως φοιτητές να ανταποκριθούν σε πανεπιστημιακές σπουδές υψηλού βαθμού δυσκολίας.
